OFICJALNY SKLEP W POLSCE
Zmień region/język
Wybierz swój preferowany kraj/region:
Zmiana kraju/regionu spowoduje opróżnienie Twojego koszyka.
Istniejące konta klientów są przypisane do regionów.
OFICJALNY SKLEP W POLSCE
Wybierz swój preferowany kraj/region:
Zmiana kraju/regionu spowoduje opróżnienie Twojego koszyka.
Istniejące konta klientów są przypisane do regionów.
OFICJALNY SKLEP W POLSCE
Wybierz swój preferowany kraj/region:
Zmiana kraju/regionu spowoduje opróżnienie Twojego koszyka.
Istniejące konta klientów są przypisane do regionów.
Dieta paleo to powrót do czasów prehistorycznych i tego, co jedli ludzi w okresie paleolitu. Ale co to dokładnie oznacza? Na jakich konkretnych zasadach opiera się dieta? Co można jeść, a jakich produktów należy unikać? Czy warto sięgać po ten sposób odżywiania? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w naszym artykule! Dowiedz się, jakie są zalety i wady diety paleo, jak wygląda przykładowy jadłospis, a także czy można stosować ją jednocześnie z dietą keto.

Czego dowiesz SIĘ z artykułu?
Dieta paleo (paleolityczna) to model żywieniowy, czerpiący inspirację ze sposobu odżywiania się ludzi w czasach prehistorycznych, zwłaszcza w okresie paleolitu. Plan żywieniowy opiera się na założeniu, że ludzki organizm jest najlepiej przystosowany do spożywania pokarmów dostępnych w środowisku naturalnym, a nie przetworzonych produktów żywnościowych, które pojawiły się dopiero w ostatnich kilku tysiącach lat. Stosowanie diety paleo ma na celu poprawę zdrowia poprzez dostarczanie organizmowi wartości odżywczych z naturalnych, pełnowartościowych produktów, które zawierają mniej przetworzonych składników chemicznych i sztucznych dodatków. Jednym z głównych założeń diety paleo jest unikanie produktów przetworzonych, które mogą być przyczyną rozwoju różnych chorób cywilizacyjnych, takich jak otyłość, cukrzyca czy choroby serca. Poprzez eliminację tych produktów z codziennej diety, dieta paleo ma na celu promowanie zdrowego stylu życia i poprawę ogólnego stanu zdrowia. Tradycyjnie, jadłospis diety paleolitycznej dostarcza około 35% energii z tłuszczy, 35% z węglowodanów oraz 30% z białka. Na podstawie takiego rozkładu makroskładników, zaliczana jest do diet niskowęglowodanowych [1,2].
Dieta paleo polega na spożywaniu produktów, które można złowić, zebrać lub upolować, czyli tego, co byłoby dostępne dla naszych praprzodków. Ze względu na zróżnicowanie geograficzne i dostępność żywności w różnych regionach świata w epoce kamienia, nie ma jednego, spójnego modelu żywienia.
Do głównych zasad diety paleo należą:
Na diecie paleo należy spożywać żywność naturalną i nieprzetworzoną. W związku ze współczesnymi możliwościami i obecną dostępnością produktów spożywczych, na diecie paleo powinno się spożywać przede wszystkim:
Dodatkowo, dieta paleo pozwala na spożywanie lampki wina dziennie. Zaleca się regularne picie dużej ilości wody, np. z dodatkiem soku z cytryny.
Stosując dietę paleo należy zrezygnować z produktów, do których nie mieliby dostępu nasi przodkowie z okresu paleolitu. Należą do nich:
Dieta paleo pozwala na eksperymentowanie z różnymi składnikami i przyprawami, dzięki czemu można stworzyć wiele smacznych i jednocześnie zdrowych posiłków. Poniższe przepisy to jedynie kilka propozycji dań paleo, które można przygotować zgodnie z zasadami diety. Możliwości jest wiele, a ogranicza je jedynie wyobraźnia oraz dostępność sezonowych składników.
Pieczona dorada z warzywami:
Składniki:
Sposób przygotowania:
Sałatka z tuńczykiem i awokado:
Składniki:
Sposób przygotowania:
Kotlety z mięsa mielonego z cukinią:
Składniki:
Sposób przygotowania:
Jadłospis diety paleo opiera się na naturalnych składnikach, dostosowanych do współczesnych możliwości i znacznie większej dostępności produktów. Przykładowy jadłospis można modyfikować, dostosowując go do własnych preferencji i potrzeb, pamiętając jednak o zachowaniu głównych założeń diety.
Dzień 1
Śniadanie: Jajecznica na maśle ghee z boczniakami, papryką i cebulą; herbata z cytryną.
Drugie śniadanie: Jabłko z cynamonem, garść orzechów włoskich.
Obiad: Pieczony kurczak z sosem na bazie pomidorów i ziołami, surówka z kapusty pekińskiej.
Kolacja: Sałatka z pieczonym tuńczykiem i awokado.
Dzień 2
Śniadanie: Omlet z jajek przepiórczych z warzywami.
Drugie śniadanie: Koktajl na mleku kokosowym z truskawkami.
Obiad: Ryba gotowana na parze ze szpinakiem na maśle klarowanym.
Kolacja: Sałatka z rukolą, pieczonym kurczakiem, brzoskwinią, pomidorkami koktajlowymi i migdałami.
Dzień 3
Śniadanie: Dwa jajka na miękko, surówka z marchewki, selera i jabłka.
Drugie śniadanie: Sałatka owocowa z mandarynek, jabłka i banana.
Obiad: Kaczka z duszonym jabłkiem.
Kolacja: Pieczony filet z łososia z warzywami.
Dieta paleo, tak jak każdy z modeli żywieniowych posiada zarówno wady i zalety, które należy wziąć pod uwagę przed rozpoczęciem jej stosowania.
Zalety diety związane są przede wszystkim z eliminacją spożycia cukru, soli, produktów przetworzonych i alkoholu oraz bazowanie na produktach o niskim indeksie glikemicznym. Taki sposób odżywiania przyczynia się do regulacji gospodarki lipidowej i insulinowej oraz eliminacji posiłków ciężkostrawnych, dzięki czemu może stanowić element profilaktyki chorób cywilizacyjnych. Zmiana dotychczasowych nawyków żywieniowych prowadzi także do kontroli masy ciała [3]. Przeprowadzone w 2014 roku badanie wykazało, że stosowanie diety paleo o zwiększonej ilości białka oraz wykluczającej zboża, tłuszcze rafinowane, cukier oraz nabiał, pozwala na schudnięcie średnio 8 kg w ciągu 12 miesięcy [4]. Należy jednak podkreślić, że efektów nie udało utrzymać się długoterminowo.
Niestety, dieta paleo ma również swoje wady. Wykluczenie pewnych grup produktów, takich jak rośliny strączkowe, produkty zbożowe i nabiał, może prowadzić do niedoborów składników odżywczych, takich jak witamina D, witaminy z grupy B i wapń, którego spożycie na diecie paleo wynosi zaledwie 50% zalecanej wartości [5]. Niedobory te mogą z kolei prowadzić do problemów ze zdrowiem kości, układu odpornościowego i ogólnego stanu zdrowia. Dieta paleo, ze względu na eliminację sodu i cukru może być uznawana za niesmaczną i niesatysfakcjonującą [6]. W trakcie jednego z badań dotyczącego diety paleo, aż 65% osób zadeklarowało rezygnację z dalszego uczestnictwa w eksperymencie i zakończyło swój udział przed terminem jego zakończenia [7]. Głównym powodem zaprzestania stosowania diety był niezadowalający smak posiłków oraz zbyt duża ilość “zakazanych” produktów [8,9].
Dieta paleo z pewnością ma zarówno swoich zwolenników, jak i osoby, których zniechęca sztywno określona grupa produktów, dzieląca je na te, które należy spożywać i te, które należy wyeliminować. Warto jednak wiedzieć, że dieta paleo posiada swoje odmiany, z których część zezwala na konkretne odstępstwa. Przykładem jest umiarkowana dieta paleo, której jadłospis zawiera kaszę jaglaną, kaszę gryczaną, czy bataty.
Dieta paleo i dieta ketogeniczna mają zarówno podobieństwa, jak i istotne różnice, o których warto wiedzieć. Chcąc połączyć oba style żywienia, z dotychczasowej diety keto należałoby wyeliminować nabiał oraz pamiętać o niższym spożyciu warzyw, owoców i białka, niż zakłada dieta paleo.
Zarówno dieta keto, jak i paleo kładą duży nacisk na unikanie niezdrowych składników w diecie. Obejmuje to ograniczenie spożycia cukru rafinowanego oraz wyeliminowanie produktów wysoko przetworzonych, takich jak słodycze, słone przekąski i fast-foody.
Jadłospis obu diet jest bogaty w zdrowe źródła tłuszczu, takie jak oliwa z oliwek, awokado, orzechy i nasiona. Są one niezbędna dla utrzymania odpowiedniego poziomu energii i prawidłowego funkcjonowania organizmu.
Zarówno dieta keto, jak i paleo opierają się na niskim spożyciu węglowodanów. Z jadłospisu eliminuje się produkty zbożowe, takie jak kasze, ryże, makarony i pieczywo. Ograniczenie spożycia węglowodanów pomaga w utrzymaniu stabilnego poziomu glukozy we krwi.
Dieta paleo kładzie większy nacisk na spożywanie produktów naturalnych, które były dostępne dla ludzi w czasach prehistorycznych. Natomiast dieta ketogeniczna większą uwagę skupia na proporcjach makroskładników w diecie, a mniej na typie spożywanych produktów.
Jadłospis diety ketogenicznej obejmuje nabiał, który w diecie paleo jest zakazany. W menu diety paleo nie znajdziemy produktów, takich jak sery, śmietana, czy jogurt grecki.
Dieta keto ogranicza spożycie owoców i warzyw z powodu ich zawartości węglowodanów, podczas gdy dieta paleo pozwala na ich spożywanie w większych ilościach.
Dieta paleo oparta jest na wysokim spożyciu białka, opierając jadłospis na mięsie, rybach i jajach. Dieta keto zaleca umiarkowane spożycie białka, ograniczając jego ilość do 15-20% całkowitej kaloryczności diety.
Dieta paleo opiera się na spożyciu naturalnych produktach w celu zapobiegania chorobom cywilizacyjnym, które według twórców diety są wynikiem masowej produkcji oraz nadmiernego spożycia nieznanych wcześniej człowiekowi substancji [10]. Celem diety keto jest natomiast osiągnięcie stanu ketozy, w którym organizm spala tłuszcz jako główne źródło energii. Jest to możliwe poprzez wykluczenie z diety węglowodanów, spożywanie dużej ilości zdrowych tłuszczów oraz umiarkowanej ilości i białka.
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA I OTRZYMAJ SOLIDNĄ DAWKĘ KETO WIEDZY, KTÓRA ODPOWIE NA WSZYSTKIE PYTANIA O STYLU ŻYCIA LOW CARB.
[1] Jamka M, Kulczyński B, Juruć A, Gramza-Michałowska A, Stokes CS, Walkowiak J. The Effect of the Paleolithic Diet vs. Healthy Diets on Glucose and Insulin Homeostasis: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. J Clin Med. 2020 Jan 21;9(2):296.
[2] Pitt CE. Cutting through the Paleo hype: The evidence for the Palaeolithic diet. Aust Fam Physician. 2016 Jan-Feb;45(1):35-8.
[3] Masharani, U., Sherchan, P., Schloetter, M. et al. Metabolic and physiologic effects from consuming a hunter-gatherer (Paleolithic)-type diet in type 2 diabetes. Eur J Clin Nutr 69, 944–948 (2015).
[4] Mellberg C, Sandberg S, Ryberg M, et al. Long-term effects of a Palaeolithic-type diet in obese postmenopausal women: a 2-year randomized trial. Eur J Clin Nutr. 2014;68(3):350-357.
[5] Pitt CE. Cutting through the Paleo hype: The evidence for the Palaeolithic diet. Aust Fam Physician. 2016 Jan-Feb;45(1):35-8.
[6] Yeomans MR, Blundell JE, Leshem M: Palatability: response to nutritional need or need-free stimulation of appetite?. Br J Nutr. 2004, 92 (Suppl 1): S3-14.
[7] Jospe MR, Roy M, Brown RC, Haszard JJ, Meredith-Jones K, Fangupo LJ, Osborne H, Fleming EA, Taylor RW. Intermittent fasting, Paleolithic, or Mediterranean diets in the real world: exploratory secondary analyses of a weight-loss trial that included choice of diet and exercise. Am J Clin Nutr. 2020 Mar 1;111(3):503-514.
[8] Anton SD, Hida A, Heekin K, Sowalsky K, Karabetian C, Mutchie H, Leeuwenburgh C, Manini TM, Barnett TE. Effects of Popular Diets without Specific Calorie Targets on Weight Loss Outcomes: Systematic Review of Findings from Clinical Trials. Nutrients. 2017 Jul 31;9(8):822.
[9] Pitt CE. Cutting through the Paleo hype: The evidence for the Palaeolithic diet. Aust Fam Physician. 2016 Jan-Feb;45(1):35-8.
[10] Inge Boers et al: Favourable effects of consuming a Palaeolithic-type diet on characteristics of the metabolic syndrome: a randomized controlled pilot-study. Lipids Health Dis. 2014 Oct 11;13:160.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25304296/